Grid bot neden zarar eder?

Grid bot önce nasıl kazanır?

Grid bot bir fiyat aralığını basamaklara böler; her basamakta fiyatın altına alış, üstüne satış emri koyar. Fiyat bir basamağa inip bir sonrakine her çıktığında bot küçük bir gidiş-dönüş tamamlar: ucuzdan alır, bir adım yukarıdan satar.

Kazanç bir tahminden değil, salınımdan gelir. Bol iniş-çıkışlı yatay piyasa grid botun en iyi durumudur. Tek yöne giden piyasa ise zayıf noktasıdır ve grid bot zararlarının neredeyse hepsi buradan başlar.

1. Fiyat trendle aralığın dışına çıkar

Düşen piyasada long ya da nötr grid, aşağı inerken her basamakta almaya devam eder. Fiyat bu seviyelere geri çıkmadığı için bu alımlar satışla kapanmaz. Bot, daha yüksek fiyatlardan alınmış ve büyüyen bir pozisyon taşır: envanter.

Grid kârı ile açık zarar simetrik değildir. Her gidiş-dönüş bir adım kazandırır; açık pozisyon ise fiyatın düştüğü mesafe boyunca her adette zarar yazar.

Short grid yükselen piyasada aynı sorunu yaşar. Nötr grid ise iki yöne de açıktır: fiyat aralıktan hangi yöne çıkarsa çıksın zarardaki tarafı taşır.

Neyle sınırlanır: aralığı umuda göre değil, yakın dönem oynaklığına göre seç; fiyat aralıktan çıkarsa ne yapacağına önceden karar ver; seçmeden önce yönlü kurulumu nötr kurulumla karşılaştır.

2. Adım çok dar, kârı komisyon yer

Her gidiş-dönüş iki kez komisyon öder: alışta ve satışta. Basamaklar arası mesafe küçükse adımın çoğu komisyona gider. Sık basamak çok işlem yapıyor gibi görünür ama net sonuç sıfıra yakın, taker komisyonuyla eksi olabilir.

Neyle sınırlanır: adımı gidiş-dönüş komisyonunun birkaç katında tut. Grid bot hesaplayıcı grid başına net kârı ve komisyona giden payı gösterir.

3. Kaldıraç düşüşü likidasyona çevirir

Vadeli işlemde grid bot kaldıraç kullanır. En kötü an, zarardaki taraftaki bütün emirlerin dolduğu andır: pozisyon en büyük hâlindedir ve ortalama fiyatı güncel fiyattan uzaktadır. O andaki likidasyon fiyatı aralığın içindeyse, aralığın kenarına doğru sıradan bir hareket bütün pozisyonu kapatabilir.

Likidasyon geri dönüşsüzdür: bot fiyatın geri gelmesini bekleyemez, zarar en kötü noktada gerçekleşir.

Neyle sınırlanır: başlamadan en kötü durum likidasyon fiyatına bak (bir taraftaki bütün emirler dolmuş hâlde) ve onu aralığın epey dışında tut. Düşük kaldıraç onu uzaklaştırır. Terimler: sözlükte kaldıraç ve zorla kapanma (likidasyon).

4. Fonlama uzun süren pozisyonu sessizce eritir

Süresiz vadeli kontratlarda düzenli aralıklarla fonlama (funding) ödenir ya da alınır; genellikle 8 saatte bir, bazı paritelerde daha sık. Günlerce envanter taşıyan bot fonlamayı marjin üzerinden değil, pozisyonun tamamı üzerinden öder (ya da alır).

Neyle sınırlanır: paritenin güncel fonlama yönüne bak ve botun sonucunu değerlendirirken fonlamayı ayrıca say. Bkz. sözlükte fonlama ücreti.

5. Takip (trailing) ayarı gridi daha kötü konuma sürükler

Takip (aralık kaydırma), fiyat aralıktan çıkınca gridi taşır. Trend yönünde takip işe yarayabilir; pozisyonun aleyhine takip zarar verebilir. Long gridde aşağı takip (trailing down), grid düşen fiyatı izledikçe almaya devam eder ve long envanter büyür. Düşüş sürerse zarar, ayar kapalı olduğundan daha hızlı büyür.

6. Test, gerçeğe göre iyi göründü

Birçok kişi botu, iyi görünen bir geriye dönük testten (backtest) sonra kurar. Backtest faydalıdır ama iyimser olabilir: fiyat bir seviyeye yalnızca dokunduğunda dolum sayılabilir, sığ emir defteri derin varsayılabilir, komisyon ve fonlama basitleştirilebilir, test edilen dönem de tesadüfen yatay olabilir.

Neyle sınırlanır: gerçekçi kurallarla ve farklı piyasa koşullarında test et. Bkz. grid bot nasıl test edilir.

7. Çıkış planı yok

Başlamadan yazılmış bir kural yoksa, durdurma kararı en kötü durumda verilir: düşüşün ortasında, stres altında. Sık görülen sonuçlar dipte kapatmak ya da zarardaki pozisyonu çok uzun tutmaktır.

Neyle sınırlanır: başlamadan botun ne zaman duracağını yaz: bir süre sınırı, bir envanter tavanı, aralığın dışında bir fiyat ya da kabul ettiğin bir zarar. Sonra ona uy.

Grid bot başlatmadan önce kontrol listesi

• Aralık: yakın dönem oynaklığına göre; fiyat iki yönden birine çıkarsa ne olur?
• Adım: gidiş-dönüş komisyonunun birkaç katı; grid başına net kârı kontrol et.
• Likidasyon: en kötü durum likidasyon fiyatı aralığın epey dışında.
• Fonlama: paritenin güncel oranı ve yönü.
• Yön: long ya da short kurulumu nötr kurulumla karşılaştır.
• Çıkış kuralı: başlamadan yazılmış.
• Test: aynı ayarları önce canlı fiyatla sanal olarak çalıştır, sonra küçük başla.

Grid bot riskten kaçmanın yolu değildir; belirli bir riski (aralığı) küçük ve sık kazançlar karşılığında almanın yoludur. Zararın nereden geldiğini bilmek, bu takası sürpriz olmaktan çıkarıp bir seçime dönüştürür.